Türk mûsikisi tarihinin en önemli simalarından İsmâil Dede Efendi, mûsikiye olan yeteneğiyle genç yaşta dikkat çekmiş; Yenikapı Mevlevîhânesi'nde ustalaşarak ney ve hânendelik eğitimi almıştır. Bestelediği eserlerle III. Selim’in takdirini kazanarak saraya hânende olarak girmiş, II. Mahmud döneminde müezzinbaşılığa yükselerek mûsiki hayatının en parlak yıllarını yaşamıştır. Klasik üslûbu korurken yeni arayışlara da yönelen usta bestekâr; âyin, kâr, şarkı, ilâhi ve köçekçe gibi dinî ve din dışı hemen her formda 500’ün üzerinde eser vermiştir. Mûsiki nazariyatında kudretini göstererek arabankürdî, neveser, sabâ-bûselik ve sultânîyegâh gibi yeni makamlar terkip etmiştir. Eserleriyle hafızalarda köprü kuran sanatçı; Zekâi Dede, Hacı Ârif Bey ve Dellâlzâde İsmâil gibi pek çok meşhur talebe yetiştirerek Türk mûsikisine yepyeni bir üslûp kazandırmıştır.
