Değişiklikler

Arama kutusuna yazdıkça öneriler çıkıyor. Makam, usul, form ve kişi adları en üstte; altında eserler, bestekârlarıyla birlikte. Aynı adı taşıyan eserler artık birbirinden ayırt edilebiliyor.

Eser sayfalarına «İlgili bağlantılar» bölümü eklendi: icra kayıtları, başka nota arşivleri ve akademik künyeler. 684 eserde 832 bağlantı — 14 Ağustos’ta ham HTML düşürülmeden önce kurtarılanlar.

Birden fazla makam adı taşıyan 34 kayıt ayrıldı; 49 eser artık her makamının sayfasında görünüyor.

Örnekler ▾

• Bayati – Buselik – Mahur → Beyati + Buselik + Mahur
• Hicaz-ı Acem, Hicaz-ı Türki, Hicaz-ı Uşşak → üçü ayrı ayrı
• Hüseyni, Gülizar → Hüseyni + Gülizar
• Rast – Buselik – Hüseyni – Saba → dördü ayrı ayrı
• Zavil – Isfahan – Beste Nigar – Eviç – Acem Aşiran → beşi ayrı ayrı
• ve 29 kayıt daha

Birden fazla kişi adı taşıyan 54 kayıt tek tek elden geçirildi. Gerçekten iki kişi olan 34 kayıt ayrıldı (37 eser); geri kalanlar aslında tek kişiydi, adı unvanıyla birlikte yazılmıştı.

Unvanı adın önüne alınanlar ▾

• Erkan Yüksel - Piyanist → Piyanist Erkan Yüksel
• Ahmet Kaya - Neyzen → Neyzen Ahmet Kaya
• Şükrü Şenozan - Doktor, Neyzen → Doktor Şükrü Şenozan
• Necati Bey - Amasyalı → Amasyalı Necati Bey
• Nuri Şenneyli - Kanuni → Kanuni Nuri Şenneyli
• Mehmet Ali Bey - Klarnet → Klarnetçi Mehmed Ali Bey
• Mehmet Çelebi - Ladikli → Ladikli Mehmed Çelebi
• Kazım Karabekir - Paşa → Kazım Karabekir Paşa
• Ahmet Efendi - Cami → Halveti Şeyhi Ahmed Efendi
• Fuat Sorguç - Tanburi → Kadıköylü Tanburi Fuad Bey (Sorguç)
• Alim Efendi - Manisalı, Hafız → Manisa Müftüsü Alim Efendi
• Eski adresler yeni sayfalara yönleniyor; eski yazımlar aramada hâlâ bulunuyor.

Darbeyn usulünün çeşitleri açıldı. Tek bir «Darbeyn» başlığında yığılı duran 13 eser, hangi usullerden oluştuğunu söyleyen kendi başlıklarına dağıldı.

Bileşik usullerin ayrılması tamamlandı; artık hiçbir eser birleşik bir usul başlığında beklemiyor.

Etiketlerde yazım ve adlandırma düzeltmeleri yapıldı: yanlış yazılmış usul adları, eksik kalan parantezler ve yanlış esere bağlanmış iki usul.

Düzeltilenler ▾

• Muahmmes → Muhammes (237 eser)
• Frenkçin → Firenkçin (28 eser)
• «Türkmen (Türk Aksağı» → parantezi kapatıldı
• Darbeyn birleşik bir usul; yanlışlıkla ikiye bölünmüştü, geri alındı
• «Türkmen» ile «Türkmen (Türk Aksağı + Müsemmen)» birer eser taşıyordu ve eserler terstiydi; takas edildi
• Sultani Segah’ın adresi eski birleşik adında kalmıştı, düzeltildi

Eseri olmayan terimler listelerden ve site haritasından kaldırıldı. Usuller 362’den 154’e, makamlar 337’den 303’e indi — kayıp yok, bunlar bölünmüş başlıkların boşta kalan kabuklarıydı.

Ana sayfadaki sayılar liste sayfalarıyla uyuşmuyordu; ikisi artık aynı kümeyi sayıyor.

Terim sayfalarındaki süzgeç sayıları şişikti — bir kişi hem bestekâr hem güfte sahibi olduğunda eserleri iki kez sayılıyordu.

Telefonda arama kutusuna dokununca sayfa yakınlaşıp öyle kalıyordu.

Terim sayfalarındaki arama kutusu yalnızca uzun listelerde çıkıyordu; artık her zaman var ve eser adının yanında kişi adlarında da arıyor.

Bölünmüş bileşik terimlerin eski adresleri boş sayfa açıyordu. Artık ilk parçalarına yönleniyor: /usul/musemmen-curcuna → /usul/musemmen. 298 adres.

«Saz Eseri» başlığı altında toplanmış 5.207 eser gerçek formlarına dağıtıldı. «Saz Eseri» bir form değil, sınıflanmamışların toplandığı bir kutuydu.

Hangi forma kaç eser ▾

• Saz Semaisi — 2.455
• Peşrev — 1.653
• Oyun Havası — 259
• Medhal — 188
• Zeybek Havası — 152
• Sirto — 123
• Longa — 118
• Taksim — 65
• Mehter — 49
• Marş — 39
• Etüd — 38
• Çiftetelli — 22
• Kasap Havası — 9
• Makam İzahı — 8
• Mandıra — 7
• Uvertür — 5
• Fokstrot — 4
• Zeybek — 4
• Fantaziye — 3
• Polka — 2
• Seyir — 2
• Vals — 2
• Kar-ı Natık — 1

Birden fazla usul adı taşıyan 228 kayıt ayrıldı; 1.089 eser artık her usulünün ayrı ayrı sayfasında görünüyor. Önceden «Düyek – Semai» diye tek bir başlıkta duruyorlardı ve ne Düyek ne Semai sayfasında çıkıyorlardı.

En çok esere dokunan bileşikler ▾

• Düyek – Semai — 88 eser
• Sofyan – Düyek — 54
• Sofyan – Semai — 54
• Aksak – Curcuna — 45
• Düyek – Curcuna — 40
• Düyek – Aksak — 37
• Düyek – Sofyan — 32
• Nim Sofyan – Semai — 26
• Nim Sofyan – Türk Aksağı — 26
• Düyek – Nim Sofyan — 25
• ve 218 bileşik daha

Eser sayfalarına yorum ve hata bildirimi eklendi. Yorumlarda markdown, yanıt, düzenleme ve canlı önizleme var.

Liste sayfalarında artık yalnızca eser adı değil, makam, usul, form, bestekâr ve güfte sahibi de görünüyor.

Makam, usul, form ve kişi sayfalarına süzgeçler eklendi. Kişilerde bestekâr / güfte sahibi ayrımı yapılabiliyor.

Nota önizlemeleri ızgaraya alındı; üzerine tıklayınca büyüyor, yakınlaştırılabiliyor. Beşten çok notası olan eserlerde tek sıra yatay şerit.

Kâğıt teması: krem zemin, lacivert ve erguvan vurgular. Sayfalar arasında gezinmek için kırıntı yolu.

Kayıt olurken parola iki kez soruluyor ve e-posta adresinin posta kabul edip etmediğine bakılıyor.

Site ilk açılışta yavaştı; sunucular veritabanının yanına (Frankfurt) taşındı ve ana sayfa önbelleğe alınabilir hâle geldi.

Büyütme penceresi telefonda, özellikle yatay tutulduğunda kullanılamıyordu.

Site haritasındaki bütün adreslerde çift eğik çizgi vardı.

Site yayına girdi: 46.573 eser, 74.047 nota. Eser sayfaları, makam / usul / form / kişi dizinleri, arama, üyelik ve nota indirme.

Arşivi düzenlemek için bir yönetim paneli (Directus) kuruldu ve önizleme görselleri kendi adresinden (cdn.notamecmuasi.com) yayına alındı.

Temizlenmiş arşiv veritabanına yüklendi. Türkçe arama ve sıralama için harf katlama (İ/ı ayrımını bozmadan), tam metin arama vektörü ve adres kalıcılığı: bir terimin adı değişse de eski adresi çalışmaya devam ediyor.

Gönderilerin ham HTML’i arşivden düşürüldü — ama önce içindeki dış bağlantılar kurtarıldı: 407 ayrı adrese giden 908 bağlantı, ki bunların 810’u başka hiçbir yerde yok. 65 MB yer kazanıldı, tek bir bağlantı kaybedilmedi. (Bu bağlantılar 19 Ağustos’ta eser sayfalarına eklendi.)

Eklerin bütünlüğü denetlendi: kaydı olup dosyası eksik 3 ek kaynaktan geri getirildi. 17 dosya kaynakta da bulunamadı; kayıtları duruyor ama notaları yok.

74.047 dosya kalıcı depolamaya taşındı ve her notanın ilk sayfasından önizleme görselleri üretildi. Aynı içeriğe sahip 202 dosya (%0,27) tespit edildi.

Kimlik çözümlemesi tamamlandı — arşivin en zahmetli kısmı. Kaynaktaki makam, usul, form, bestekâr ve güfte sahibi kayıtları 9.344 ham satırdı; aynı varlığın farklı yazımları OpenRefine ile kümelenip birleştirildi ve 8.590 ayrı varlığa indi.

Kümelerin 152’si makinenin karar veremeyeceği cinstendi: kaynakta tek bir usul için üç ayrı kayıt vardı («Ağır Aksak Semai» üç kez, biri 87 eserli biri 9 biri 1). Bunlar tek tek elden geçirildi.

Bestekâr ve güfte sahibi kaynakta ayrı listelerdi; 1.018 ad ikisinde de geçiyor ve 468’inde numaralar tutmuyordu. Tek bir kişi listesinde birleştirildiler.

«Belirsiz», «Diğer», «Yok» gibi değerler bilerek boşa çevrilmedi. Bunlar eksik veri değil, kaynakta verilmiş gerçek cevaplar — silinseydi 3.547 eserin bestekârının bilinmediği bilgisi de silinmiş olurdu.

Ayrıştırma tamamlandı. Asıl iş dosyaları indirmek değil, serbest metinle yazılmış forum gönderilerinden künyeyi çıkarmaktı: her eserin makamı, usulü, formu, bestekârı ve güfte sahibi ayrı alanlara ayrıldı. Aramayı ve gezinmeyi mümkün kılan yapı bu.

Kaynak veri divanmakam.com forumunun «Eser Nota Arşivi» bölümlerinden çekildi: 46.573 konu, 54.694 gönderi, 74.047 ek dosya. En eski kayıt 28 Mart 2018 tarihli.