Son yazılanlar

Güfte sahibi Osman Nevres

Şiir Osman Nevres'e ait. Güfte olarak bir ve ikinci mısralar kullanılmış.

Tutuşsun ol çemen kim lâlesinde dâğ-ı hasret yok
Gülünde bûy-i ülfet nergisinde çeşm-i ibret yok

Mey içmem sensiz ey reşk-i perî mînâya meyl etmem
Ki sensiz sâgar-ı sahbâda safvet-i meyde lezzet yok

Güfte Osman Nevres'in

Güfte Osman Nevres'in

Güfte Nevres'e ait

Güfte sahibi Enderunlu Vasıf

Güfte Enderunlu Vasıf'a ait

Şarkının güftesi Enderunlu Vasıf'ın

Şarkı güftesi Enderunlu Vasıf'ın

Şarkı güftesi Enderunlu Vasıf'a ait

Şarkı güftesi Enderunlu Vasıf'ın

Güfte Enderunlu Vasıf'a ait

Güfte Enderunlu Vasıf'a ait

Güfte Enderunlu Vasıf'a ait

Güfte Enderunlu Vasıf'a ait

Güfte Enderunlu Vasıf'ın

Gelince hatt-ı mu'anber o meh-cemâlimize
Yazıldı mebhas-i sevdâ kitâb-ı hâlimize

Kızar[d]ı gül-ruhu tâb-ı şerâb-ı nahvetden
Bakılmaz oldu muhassal o verd-i âlimize

Çerâğı mihr ü mey-i kevser olsa da sensiz
Hiç âb ü tâb gelir mi şeb-i visâlimize

Biz ol piyâle-keş-i mihnetiz ki reşk eyler
Hezâr sâgar-ı zer bu kühen sifâlimize

O şûhun anber-i hâl-i izârı ey
Es'ad
Bırakdı âteş-i gam micmer-i hayâlimize

Bu şarkı Dergah dergisinde 5 teşrinisani 1338 (5 kasım 1922) tarihinde neşredilmiş

Dergah dergisinde 5 teşrinievvel 1338 (5 ekim 1922) yayınlanmış.

Cavide Hayri Hanım’ın bazı bestelerine Dergah dergisinde neşredilmiş sekiz tane eserine tesadüf ettim. Divanmakamdaki notalarla üçü ortak. Önce ortak olanları ilgili kısma yükleyeceğim. Divanmakamda olmayan eserler için ayrı başlık açmak mümkünse onları da yüklemeye gayret ederim.

Şedaraban şarkısı 5 mayıs 1338 (5 mayıs 1922) tarihinde Dergah dergisinde neşredilmiş.

Güfte Fuzuli'ye aitmiş.

Ey nâvek-i bî-dâdıña her sîne hedef
V'ey cevher-i peykânıña her dîde sadef

Feryâd u fegânım gam-ı hicrânıñdan
Bezm-i gamadır nevha-i ney nâle-i def

Yahya Nazîmin matbu divanında şiir mevcut fakat yapılan tezde bu şiiri bulamadım.

İksîr-i gınâ hâk-i der-i uzletimizde
Sîmûrg megesdir nazar-ı rağbetimizde

Bîtâb şitâb eylemeziz pây-ı niyâzı
Her neyse gelir rûz-i ezel kısmetimizde

Âlâyiş-i dünyâdan emîn kûşe-nişîniz
İşkencede kesret çile-i vahdetimizde

Elbette olur hâtime-i mushaf-ı ümmîd
İhlâs ki var Fâtiha-i niyyetimizde

Biz tâir-i evc-i şerefiz sâye gedâdır
Sîmurg u hümâ zîr-i per-i himmetimizde

Hurşîd kabesdir dil-i tâb-efkenimizden
Hayretdedir eflâk de mâhiyyetimizde

Âyîne-i yek-reng-nümâ gibi
Nazîmâ
Bir cilvede yüz sûret-ile sîretimizde

Güfte Osman Nevres'e aitmiş.

Bu güfte Mevlana'nın Arapça bir gazelinden

يا خفى الحسن بين الناس يا نور الدجى
انت شمس الحق تخفی بين شعشاع الضحى

كاد رب العرش يخفی حسنه من نفسه
غيرةً منه علی ذاك الكمال المنتهى

yâ hafiyye'l-hüsni beyne'n-nâsi yâ nûre'd-dücâ
ente şemsü'l-hakkı tahfâ beyne şa'şâ'i'd-duhâ

kâde rabbü'l-arşi yuhfî hüsnehû min nefsihî
gayreten minhû alâ zâke'l-kemâli'l-müntehâ

Levent Çelik' Alıntı:

Öteden beri böyle bir bilgi aktarımı var Miraciye tevşihlerinin sözleri için. Teyid edebilmek başka bir kaynağa daha bakabilir misiniz Fatih hocam?

Diğer tevşihleri de araştırabilirseniz doğrusunu öğreniriz sayenizde.

Hocam baktım da miraciyedeki diğer Arapça ve Farsça güfteler de Mevlananın. Vakit buldukça onları da kaynağıyla beraber eklerim

Bu şiir nasıl Mehmed Nasuhi Efendiye nisbet edilmiş bilemiyorum ancak güfte Mevlanaya ait

اتاك عيد وصال فلا تذق حزنا
ونلت خیر ریاض فنعم ما سکنا

فهز غصن سعود وکل جنا شجر
فقر عینك منه ونعم ذاك جنا

Etâke ıydü visâlin felâ tezuk hazenen
Ve nilte hayre riyâzin fe-ni'me mâ sekenâ

Fe-hüzze gusne sü'ûdin ve kül cenâ şecerin
Fe-karre aynüke minhû ve ni'me zâke cenâ

Bu eser malum Mehmed Akifin Gece ismli şiirinden alınan 4 mısralık bir kısmını teşkil ediyor. Ancak Safahatta bu kısım bu şekilde değil. Aslında bu mısralar şiirin Sebilürreşadda neşredilen ilk halinde mevcut. Orada ise üçüncü mısra ''ne olsam zerrenim'' olarak geçiyor. Fakat notalarda çoğunlukla ''ne olsan zerrenim'' diye yazılıp okunmakta.

ازلدن آشناڭم بن، ازلدن همزبانمسین؛
برابر عهده باغلاندق، نه اولسه‌ڭ یار جانمسين؛
.نه اولسه‌م ذره‌ڭم، قلبمده حالا چارپار اسرارڭ
.کل ای جانان، کل ای جان، قالماسين فردايه ديدارڭ

Bu kârın şiirinin kime ait olduğunu tesbit etmeye çalışırken bir kaç şairin şiirinin güfteye yakın olduğunu farkkettim . Bunlardan Ömer Hayyam ve Ebu Said Ebulhayr'ınki güfteye yakın olmakla berber Rızakuli Han Hidayet'in Riyazü'l-Arifin isimli tezkiresinde kaydedilen Şah Sencan-ı Havafi'nin bir şiiri bu kârın güftesine en yakın olanı.

Ebu Said Ebul hayr'ın vefatı h. 440, Şah Sencan-ı Havafi'nin h. 599, Hafız'ın ise h. 792 senesi. Kanaatime göre Şah Sencan ve Hafız'ın şiirleri Ebu Said'in rübaisine nazire olarak söylenmiş olmalı.

Ulaştığım rubaileri buraya aktarayım belki eski mecmualarla birlikte değerlendirilirse kârın güftesinin tashihi sağlanabilir. Çünkü maalesef mevcut haliyle manadan uzak bir vaziyette.

Tabii Gencur sitesi tek kaynak olarak değerlendirilmeyip nüshalardaki farklar da gözetilmeli ancak şimdilik bu sitedeki halini burada aktarmayı yeterli görüyorum. Ömer Hayyam'a ait olan rubai şöyle:

kavmî mütefekkirend ender-reh-i dîn
kavmî be gümân fütâde der-râh-i yakîn

mîtersem ez-ân ki bâng âyed rûzî
k'ey bî-haberân râh ne ânest ü ne în

Diğer tesbit ettiğim rubâi Ebu Said Ebulhayr'ın:

kavmî zi-hayâl der-gurûr üftâdend
v'ender taleb-i hûr u kusûr üftâdend

kavmî müteşekkikend ü kavmî be-yakîn
ez-kûy-i tü dûr-i dûr-i dûr üftâdend

Şah Sencan-ı Havafi'ye ait olan şiir de şöyle:

گنجور » رضاقلی خان هدایت » تذکرهٔ ریاض العارفین » روضهٔ اول در نگارش احوال مشایخ و عارفین » بخش ۸۲ - شاه سنجان خوافی

cem'î be-teşekkükend cem'î be-yakîn
yek kavm-i diger fütâde ender-reh-i dîn

nâgâh münâdiî berâyed zi-kemîn
k'ey bî-haberân râh ne ân bûd ü ne în

Son kertede eğer güfte birine izafe olunacaksa bence Şah Sencân-ı Havafî en doğru tercih olur.

عقل وفكرم تارومار ايدن بو كيسولرميدر
يوخسه رخساركد[ه]كى بو خال هندولرميدر
دير كورن مژگانلرك آلتنده جانا كوزلرك
خنجر آلتنده يتور صيد اولمش آهولرميدر

akl ü fikrüm târumâr iden bu geysûlar mıdur
yohsa ruhsârundaki bu hâl-i hindûlar mıdur
dir gören müjgânlarun altında cânâ gözlerün
hancer altında yatur sayd olmış âhûlar mıdur

Gülşen-i Şuara isimli eserde bu şiir Sultan Cihangir'e ait olarak kaydedilmiş

Güfte Hâtif-i İsfahânî'nin. Notada bulunan ilk mısra şu şekilde

اى فداى تو هم دل و هم جان
وى نثار رهت هم اين و هم آن

ey fedâ-yı tü hem dil ü hem cân
v'ey nisâr-ı rehet hem în ü hem ân

گنجور » هاتف اصفهانی » دیوان اشعار » ترجیع بند - که یکی هست و هیچ نیست جز او