Peşrev

Critical commentary (değerlendirme - eleştirel yorum) bölümünden özet ve çeviri: Notanın üzerinde yazan başlık "P. şēt' ḫarç'ıġar, o. faht'ē, Babanın" şeklindedir, ikinci bir müellif ise "Şedʻ Ḳarcıġār Babanıñ" eklemesini yapmıştır. Fahte usûlü, notada üç ritmik bölüme (4+4+2) ayrılmıştır*. Bu tez çerçevesinde incelenen dört farklı kaynakta parçanın bestecisi ST1'de Usta Hampartsum**, NE211'de Tatar***, TA249'da Baba** olarak gösterilmiştir. TA107'de herhangi bir atıf yoktur. Eserde makâm için "şed" ön eki kullanılmıştır, ancak bu bilgi diğer kaynaklarda yoktur. Bu konuda tezden çevirip özetlediğim detaylı bilgi alttadır. *Hamparsum notasında usûller 2,3,4 sayılarına bölünerek gösterilir, ve bu tezde []'ya benzeyen işaretler bunu gösterir. **Bunların hepsi Hamparsum Limoncuyan 'ı ifâde eder. ***Bu eserin Gazi Giray Han'a ait olma ihtimâlini sıfıra yakın görüyorum. Kitabın sonundaki Commentary (yorum - açıklama) bölümünden, eserde verilen "Şed Karcığar " makâm bilgisi üzerine yazıdan özet ve çeviri: Nüshadaki ilk folyonun başlığı "Şed Karcığar Baba'nın" şeklindedir, ki makâm nazariyatındaki "şed" eki, ilgili makâmın başka bir perdeye transpozisyonunu ifade etmektedir. Kantemiroğlu da yazdığı edvarda, "şed" kavramını bir makâmın dört perde yukarıya veya aşağıya transpozisyonu olarak tanımlamaktadır. "Şed Karcığar " eserini daha yakından incelediğimizde, eserin seyir yapısının Kantemiroğlu zamanı Karcığar makâmı ile benzerlik gösterdiğini görebiliriz. Ancak bu tip eserlerin çoğunun başlıklarında "şed" ön eki bulunmadığından, müellifin Karcığar makâmının yeni şeklini öğrendikten sonra, kendi makâm anlayışını eserin başlığına yansıtarak eseri "şed" şeklinde tanımladığını düşünebiliriz.